De Samba de Roda No Recôncavo Baiano
De Samba de Roda, waarin muziek, dans en poëzie, is een populaire feestelijke gebeurtenis die in de staat Bahia, in de regio van Recôncavo, is ontwikkeld tijdens de zeventiende eeuw. Het trekt heel hard op de dansen en culturele tradities van de regionale Afrikaanse slaven. Er zitten ook verschillende elementen van de Portugese cultuur in, zoals taal, poëzie, en een aantal muziekinstrumenten. In het begin was het een belangrijk onderdeel van de regionale populaire cultuur onder Brazilianen van Afrikaanse afkomst, de Samba de Roda werd uiteindelijk overgenomen door migranten naar Rio de Janeiro gebracht, waar het invloed had op de evolutie van de stedelijke samba, dat later een symbool werd van de Braziliaanse nationale identiteit in de twintigste eeuw.
De dans wordt uitgevoerd op diverse gelegenheden, zoals populaire katholieke feesten of Afro-Braziliaanse religieuze plechtigheden (zoals Candomblé), maar wordt ook uitgevoerd in meer spontane gelegenheden, zoals Capoeira evenementen. Alle aanwezigen, inclusief beginners, worden uitgenodigd om deel te nemen aan de dans en leren via observatie en imitatie. Een van de karakteristieke kenmerken van de Samba van Roda is dat alle deelnemers in een cirkel staan, bedoeld als Roda. Daar het deels ook zijn oorsprong van in de circulaire dansen van Afrika, zoals ook bij Capoeira. Want in de tijd dat Capoeira verboden was en de politie opkomst was, speelde men eerst het calvaria ritme om daarna over te schakelen naar Samba de Roda. De aanwezige vrouwen stapten dan in de roda en begonnen samba te dansen, zodat als de politie bij de capoeiristas aan kwam het net leek dat ze gewoon onschuldig aan het dansen waren. De dans wordt over het algemeen alleen door vrouwen uitgevoerd, elke vrouw heeft haar beurt om in het midden van de ring omringd door anderen te dansen in de cirkel terwijl de anderen in hun handen klappen en zingen. De choreografie is vaak geïmproviseerd en gebaseerd op de bewegingen van de voeten, benen en heupen. Een van de meest typische bewegingen is het beroemde “buik duwen”, de umbigada, een getuigenis van Bantoe invloeden, gebruikt door de danser om haar opvolger uit te nodigen in het middelpunt van de cirkel te komen. De Samba de Roda onderscheid zich ook door specifieke dans stappen als de miudinho, het gebruik van de” viola machete” - een kleine luit met geplukte snaren uit Portugal, evenals schraap instrumenten zoals de Reco - reco, en bijhorende liedjes.
De invloed van de massamedia en de concurrentie van de hedendaagse populaire muziek hebben bijgedragen tot een onderwaardering van deze Samba in de ogen van de jongeren. De vergrijzing van de beoefenaars en het slinkende aantal die in staat zijn om de specifieke instrumenten te maken, vormt een verdere bedreiging voor het in stand houden van de traditie