De liedjes
De liedjes in capoeira kunnen over vele dingen gaan en voor beginners buiten Brazilië is het soms moeilijk om te zeggen welk type liedje het is, want ze zijn allemaal gezongen in het Braziliaans (Portugees) en lijken vooral in het begin veel op elkaar. Vele liedjes hebben kleine geschiedenislessen in zich, anderen zullen u vertellen wat u hoeft te doen of waar je aandacht aan moet besteden tijdens het spelen in de Roda en sommige zijn gewoon chant-achtige liedjes. De meeste liedjes zijn ook gemaakt naar de traditionele vraag en antwoord songs die over heel Afrika kan horen en worden corridos genoemd. De persoon die op de gunga berimbau speelt zal het merendeel van de tijd zingen en dan iedereen zal gezamenlijk antwoorden tijdens de coros (refrein). Wanneer de Roda veel mensen bevat kan dit een heel bijzondere ervaring geven en kan er veel energie gemaakt worden zodat het spel op een hoger niveau getild wordt.
De muziek bepaald het tempo en het soort spel dat gespeeld wordt. Er zijn verschillende soorten liedjes die in de roda gezongen kunnen worden.
Ladainha
Vertaald = Litanie ( een smeekzang om voorspoed af te roepen)
We beginnen met een ladainha want deze zijn de meest traditionele liedjes
Heeft een langzaam ritme. De ladainha opent meestal de Angola roda en wordt vaak gezongen door de meest gevorderde capoeirista die aanwezig is, die ook de gunga bespeelt. Bij de meeste groepen (waaronder ook de onze), worden alleen de drie berimbaus als enige instrumenten bespeeld tijdens een ladainha. De rest van de instrumenten zullen niet deelnemen totdat de ladainha is voorbij De ladainha’s zijn vaak beroemde liedjes die door mestres geschreven zijn. Als luisteraar moet je echter goed opletten want de ladainha kan ook ter plekke geïmproviseerd worden en bevat soms een uitdaging aan iemand om te spelen. De ladainha wordt meestal opgevolgd door een Louvação.
Louvação
Vertaald = loflied (ode brengen aan iets of iemand)
De louvação is een zeer fundamenteel gesprek van vraag en antwoord binnen de capoeira liedjes die ingezet wordt door de persoon die de ladainha zong heeft, meestal door de volgende zin "IE, viva meu Deus" en vervolgens reageert het koor met "IE, viva meu Deus, camara." Het hoeft niet noodzakelijk te beginnen met "viva meu Deus", maar het is de meest voorkomende zin die gebruikt om te beginnen met een Louvação. Zo blijft het verder gaan, heen en weer, maar de zanger zal veranderen wat hij zegt na "IE" en het koor moet dus aandacht besteden aan wat er gezegd of gezongen wordt, omdat zij moeten reageren met dezelfde woorden en met "camara" erbij op het einde. Normaalgesproken wordt dit geïmproviseerd. Meestal wordt in een Louvação een lofzang gehouden over Mestre’s uit de capoeira, de plaats waar men geboren is, historische feiten of God.
Quadra
Vertaald: vierkant.( Zoals de naam al aangeeft bestaat het quadra uit een simpele strofe gevolgd door het refrein dat uit vier regels bestaat.)
Ze zingen Quadras om een regionale roda te openen, gezongen door de persoon die de Roda leidt en wordt dan ook gevolgd door de louvação, net zoals na de ladainha.
Corrido
Vertaald = snel lopen ( omdat deze liedjes snel heen en weer lopen tussen zanger en koor )
Corridos worden gezongen tijdens het spel. Het is een liedje dat het ritme sneller maakt. De corrido is een vraag - en antwoord liedje. De voorzanger zingt de vraag, het eerste gedeelte van een liedje en het koor zingt het refrein. Het refrein kan een herhaling zijn van de vraag van de voorzanger, maar het kunnen ook steeds dezelfde refreinen zijn of een herhaling van een gedeelte van de vraag van de voorzanger. De gezongen tekst kan overal over gaan, het dagelijks leven, capoeira, mestres etc. Er zijn veel verschillende corridos. Er worden ook corridos ter plekke geïmproviseerd die commentaar geven op het gespeelde spel. Meestal worden er corridos gezongen bij de volgende ritmes: São Bento Grande, Cavalaria, Amazonas, São Bento Pequeno, het zijn in ieder geval altijd de snellere ritmes.
Chula
Rond “chula” bestaan er wel wat verschillende opvattingen, vele gebruiken deze term terwijl ze eigenlijk een louvação bedoelen, maar onze Mestre Dendé zal nooit chula zeggen tegen een louvação. Om de deze term eigenlijk uit de samba de roda komt, weleens waar een gelijkaardige functie heeft als de louvação bij capoeira, namelijk een ode, lof brengen aan iets of iemand. Tijdens de “samba chula” dansen de deelnemers niet wanneer de zangers het lied zingen - een vorm van poëzie. De dans begint pas na de zang. Wanneer 1 persoon danst in de roda hoort men alleen het geluid van de instrumenten en het handgeklap.